Coraz więcej spraw alimentacyjnych ma charakter międzynarodowy. Mobilność zawodowa powoduje, że rodzice zobowiązani do płacenia alimentów wyjeżdżają za granicę, gdzie podejmują pracę lub prowadzą działalność gospodarczą. Nie oznacza to jednak, że unikną odpowiedzialności. Odpowiednio przygotowane postępowanie pozwala skutecznie dochodzić należności również poza granicami Polski.

Czy można wyegzekwować alimenty od osoby mieszkającej za granicą?

Wyjazd rodzica zobowiązanego do płacenia alimentów za granicę nie oznacza utraty możliwości dochodzenia należnych świadczeń. Obowiązek alimentacyjny nie kończy się wraz ze zmianą miejsca zamieszkania, a wierzyciel nie pozostaje bez ochrony. Zarówno przepisy prawa polskiego, jak i regulacje Unii Europejskiej oraz umowy międzynarodowe przewidują mechanizmy umożliwiające skuteczne dochodzenie alimentów od osoby przebywającej poza granicami Polski.

W praktyce kancelarii coraz częściej spotykamy się z sytuacją, w której po rozstaniu jeden z rodziców wyjeżdża do pracy do Holandii, Francji, Niemiec czy Belgii i przestaje regulować alimenty. Część osób błędnie zakłada, że skoro dłużnik mieszka za granicą, odzyskanie pieniędzy będzie niemożliwe. Jest dokładnie odwrotnie – odpowiednio prowadzone postępowanie pozwala dochodzić zarówno bieżących alimentów, jak i wieloletnich zaległości.

Od czego należy rozpocząć?

Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy istnieje prawomocny wyrok lub ugoda zasądzająca alimenty. Jeżeli nie, konieczne może być wszczęcie postępowania przed właściwym sądem. W wielu przypadkach będzie nim sąd polski, mimo że drugi rodzic mieszka za granicą.

Jeżeli alimenty zostały już zasądzone, należy przeanalizować, w jakim państwie przebywa dłużnik, jakie osiąga dochody oraz jakie przepisy znajdą zastosowanie. To od tych informacji zależy wybór właściwej strategii.

Jak wygląda egzekucja alimentów w Unii Europejskiej?

W państwach Unii Europejskiej obowiązują rozwiązania znacząco ułatwiające dochodzenie alimentów. Co do zasady nie ma potrzeby ponownego prowadzenia procesu przed sądem zagranicznym. Polskie orzeczenie może zostać uznane i wykonane, a właściwe organy współpracują przy ustalaniu miejsca pobytu dłużnika, jego pracodawcy oraz majątku.

Egzekucja może zostać skierowana między innymi do wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych, emerytury czy posiadanych nieruchomości.

Czy można odzyskać zaległe alimenty i odsetki?

Tak. Dochodzenie alimentów obejmuje nie tylko bieżące świadczenia, ale również zaległości. W wielu sprawach zadłużenie sięga kilkudziesięciu lub nawet kilkuset tysięcy złotych. Co do zasady możliwe jest również dochodzenie odsetek ustawowych za opóźnienie, choć sposób ich egzekwowania zależy od konkretnego państwa i okoliczności sprawy.

Co zrobić, gdy nie znamy adresu dłużnika?

Brak aktualnego adresu nie przekreśla możliwości prowadzenia postępowania. W ramach współpracy międzynarodowej istnieją instrumenty pozwalające ustalić miejsce zamieszkania lub zatrudnienia zobowiązanego. W praktyce często udaje się ustalić dane niezbędne do prowadzenia egzekucji.

Najczęstsze błędy wierzycieli

Najczęściej spotykamy zwlekanie z podjęciem działań, brak kompletnej dokumentacji, przekonanie, że wyjazd za granicę uniemożliwia egzekucję, oraz rezygnację z dochodzenia odsetek. Każdy miesiąc zwłoki może utrudniać skuteczne odzyskanie należności.