Coraz więcej Polaków dziedziczy majątek po członkach rodziny mieszkających we Francji. Dotyczy to zarówno osób, które od wielu lat żyją za granicą, jak i rodzin, których członkowie wyemigrowali do Francji kilkadziesiąt lat temu. W praktyce bardzo często spotykamy się z sytuacją, w której spadkobierca otrzymuje informację od francuskiego notariusza o przysługującym mu spadku, a następnie staje przed pytaniem: czy skoro zapłacę podatek we Francji, będę musiał zapłacić go również w Polsce?

Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy od wielu okoliczności. Niestety, wbrew powszechnemu przekonaniu, samo uregulowanie podatku we Francji nie oznacza automatycznie, że w Polsce nie powstaną żadne obowiązki podatkowe. To właśnie ten aspekt najczęściej zaskakuje spadkobierców i prowadzi do kosztownych błędów.

Czy spadek otrzymany we Francji podlega opodatkowaniu w Polsce?

Polskie przepisy przewidują, że obowiązek podatkowy może dotyczyć również majątku położonego za granicą. Jeżeli w chwili śmierci spadkodawcy spadkobierca posiada obywatelstwo polskie lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Polski, nabycie spadku położonego we Francji może podlegać opodatkowaniu także w Polsce. Oznacza to, że nawet jeśli całe postępowanie spadkowe prowadzone jest przez francuskiego notariusza, a przedmiotem spadku jest nieruchomość, rachunki bankowe czy inne składniki majątku znajdujące się wyłącznie we Francji, polskie przepisy również mogą znaleźć zastosowanie.

Czy zapłata podatku we Francji zwalnia z obowiązku zapłaty podatku w Polsce?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby dziedziczące majątek za granicą. Wiele osób jest przekonanych, że skoro podatek został już zapłacony we Francji, polski urząd skarbowy nie będzie mógł domagać się kolejnej należności.

Niestety nie zawsze tak jest. Chociaż Polska i Francja są związane umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie dotyczy ona podatku od spadków i darowizn. W praktyce oznacza to, że ten sam spadek może zostać opodatkowany zarówno zgodnie z prawem francuskim, jak i polskim. Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej analizy, ponieważ znaczenie mają zarówno przepisy obu państw, jak i sytuacja konkretnego spadkobiercy.

Kiedy można skorzystać ze zwolnienia z podatku?

Nie każda osoba dziedzicząca spadek z Francji będzie zobowiązana do zapłaty podatku w Polsce. Duże znaczenie ma stopień pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą.

Polskie przepisy przewidują możliwość całkowitego zwolnienia z podatku dla najbliższej rodziny, obejmującej między innymi małżonka, dzieci, wnuki, rodziców czy rodzeństwo. Aby jednak skorzystać z tego zwolnienia, konieczne jest dochowanie określonych terminów oraz prawidłowe zgłoszenie nabycia spadku do właściwego urzędu skarbowego. Zaniedbanie formalności może skutkować utratą prawa do zwolnienia, nawet jeżeli spadkobierca należy do najbliższej rodziny.

Co w przypadku spadku po cioci, wujku lub dalszym krewnym?

Znacznie bardziej skomplikowana jest sytuacja osób dziedziczących po dalszych krewnych, takich jak ciocia, wujek czy kuzyn, a także po osobach niespokrewnionych. Zarówno francuskie, jak i polskie przepisy przewidują w takich przypadkach znacznie wyższe obciążenia podatkowe.

W praktyce zdarza się, że spadkobiercy muszą liczyć się z bardzo wysokim podatkiem we Francji, a następnie z obowiązkami podatkowymi również w Polsce. W takich sprawach szczególnie ważna jest wcześniejsza analiza dokumentów oraz ocena możliwości ograniczenia skutków podatkowych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Czy adopcja ma wpływ na podatek od spadku?

Tak. Jednym z bardziej skomplikowanych zagadnień są sprawy dotyczące przysposobienia, zwłaszcza gdy adopcja została dokonana we Francji albo miała miejsce już po osiągnięciu pełnoletności przez spadkobiercę.

Rodzaj przysposobienia może mieć istotne znaczenie dla ustalenia stopnia pokrewieństwa oraz zasad opodatkowania. Każda taka sprawa wymaga indywidualnej analizy zarówno pod kątem prawa polskiego, jak i francuskiego.

Czy francuski notariusz zajmie się również obowiązkami wobec polskiego urzędu skarbowego?

To częsty błąd popełniany przez spadkobierców. Francuski notariusz prowadzi postępowanie zgodnie z prawem francuskim i odpowiada za dopełnienie obowiązków wynikających z francuskich przepisów.

Nie oznacza to jednak, że zweryfikuje on obowiązki podatkowe istniejące w Polsce. To spadkobierca powinien ustalić, czy w jego przypadku powstaje obowiązek zgłoszenia nabycia spadku w Polsce oraz czy będzie zobowiązany do zapłaty podatku.

Jakie dokumenty warto przygotować przed konsultacją?

Każda sprawa spadkowa z elementem międzynarodowym wymaga szczegółowej analizy dokumentów. Warto przygotować przede wszystkim testament, akt zgonu spadkodawcy, dokumenty sporządzone przez francuskiego notariusza, informacje dotyczące składu majątku oraz dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa.

Im wcześniej dokumentacja zostanie przeanalizowana, tym łatwiej ocenić, jakie obowiązki powstają zarówno we Francji, jak i w Polsce oraz jakie działania należy podjąć.